21 januari

De laatste keer dat ik per ongeluk benzine tankte in mijn dieselauto was in 2006, ik reed nog met mijn Kangoo. Het was in Bar-sur-Seine. Mijn gade en ik zijn daar die nacht noodgedwongen blijven slapen, nadat de auto naar een garage was gesleept.

'Nood' en 'gedwongen' zijn grote woorden: dit was de Champagnestreek in mei, we sliepen in een charmant hotel (des Canotiers, in Essoyes), na een voortreffelijk avondmaal, en zetten des anderendaags na het ontbijt de reis verder met de weer rijklare auto.

Gelukkig had ik de motor na het tanken niet gestart. Ik had het nog net op tijd in de gaten. Dat kwam door de pomp. Al rustig tankend liet ik mijn oog vallen op de tellers. En plots zag ik het: de euro's liepen sneller dan de liters! Dat was geen diesel. Dat was benzine.

Een oud en bijna vergeten verhaal, tot ik vanmiddag ging tanken met mijn Caddy diesel. Wat zag ik? De liters liepen sneller dan de euro's! Geheel anders dan ik de laatste zovele jaren gewend ben, en weer helemaal zoals toen in Bar-sur-Seine – als ik maar het gele pistool had gebruikt, niet het groene.

19 januari

Ik ben voor groen. Ik bedoel de kleur. Het is mijn lievelingskleur, zoals mijn gade en mijn kinderen en kleinkinderen weten. Aan tafel krijg ik het glas met groene rand, in de badkamer de groene handdoek.

Ik ben ook voor groen als in: groenzone, groene long, groendiensten, voie verte. De bomen, de planten, de bieslook en lenteuitjes.

Verder ben ik ook nog voor Groen met een hoofdletter, nog meer sinds daar dat dwaze uitroepteken niet meer achter staat. Ik ben een fan van Wouter Van Besien, en van Meyrem Almaci, nog meer sinds ik weet dat zij op hetzelfde schooltje geweest is in 't Kalf als ook mijn twee zonen een tijdje, en mijn gade als zwem- , toneel-, kook-, haak- en macraméhulp, onder meer. 'We hadden het geluk dat juf Gaby zich toen over ons ontfermde', zegt Meyrem in Gazet van Antwerpen, en zo was het ook.

Ik verheug me dus ook nog eens over een bericht in The Guardian vandaag, onder de kop: Greens overtake Lib Dems in poll. En mijn gade, die even over mijn schouder meeleest, ziet dat en zegt: 'Ge zijt toch niet weer over politiek bezig?', maar ik antwoord: 'Maar neen, ik schrijf over groen.

18 januari

'We zijn dat in ons land niet gewoon. Ik denk dat dat in het begin even schrikken is, maar dat je er heel snel aan went.'

Van zo'n uitspraak, over het inzetten van militairen op straat, zou ik meer dan even schrikken, als ik niet wist van wie ze kwam.

Die soldaten, als het echt niet anders kan, uitzonderlijk, tijdelijk, het moet dan maar. Daarna niet meer.

Hetzelfde zou je kunnen zeggen van de burgemeester die de uitspraak deed. Ook van hem schrik ik al lang niet meer. Maar wennen, dat is iets anders.

13 januari

'Ik ben uitgekookt', zei mijn gade. Alsof ik dat niet wist, na al die jaren. Maar nee, ik had niet gelet op wat ze aan het doen was: stapels oude recepten bijeenrapen en bij het oud papier doen. Uitgekookt? Nu was ik in paniek. Ruim twee derde van mijn leven heb ik mij in haar immer smakelijker bereidingen mogen verlustigen. En nu: uitgekookt?

Ach nee. Mijn gade sprak in hyperbool, de beproefde stijlfiguur van de overdrijving. Wat ze bedoelde was: ik kook nu lang genoeg, het mag wel eens wat minder zijn, zo zoetjesaan. Maar had ze het zo gezegd, ik had het niet eens gehoord. Nu schrok ik me een hoedje. Toch uitgekookt.

12 januari

Rond dezelfde tijd dat een paar gestoorde fanaten in Parijs aan het schieten gingen, vielen de gestoorde fanaten van Boko Haram de stad Baga binnen in de staat Borno in noordoost-Nigeria. Ze brachten iedereen om die ze konden vinden.

Niemand weet hoeveel mensen omgekomen zijn. 'Te veel om te tellen', zegt een plaatselijke woordvoerder. Een man die wist te ontkomen, Yanaye Grema, vertelt hoe hij op zijn vlucht vijf kilometer lang dode lichamen tegenkwam tot hij het volgende dorp bereikte, dat ook uitgebrand en verlaten was.

Niet alle goed menende stappers in de optochten van het afgelopen weekend, in Parijs en elders, zullen aan Baga hebben gedacht, of er zelfs van hebben gehoord. De vrije pers heeft de handen te vol met berichtgeving uit eigen tuin. En toegegeven, als journalist opereren nabij Baga is niet vanzelfsprekend.

Het recht op vrije nieuwsgaring, ik ben daar voor. Op vrije meningsuiting ook. Meer nog ben ik voor het recht om te blijven leven, overal.

3 januari

Zopas ben ik van de vloer overeind geklauterd en weer op mijn stoel gaan zitten. Daar was ik vanaf gevallen bij het lezen van deze zin: 'Ik herhaal: Voka is bereid 48 tot 50 procent van het bnp aan het gemenebest te schenken.' Uit de mond van Vlaamse ondernemersbaas Jo Libeer, opgeschreven in dS Weekblad van 20 december. Libeer is er in discussie met Jan Goossens van de Brusselse KVS, over zin en onzin van overheidssubsidie aan de kunst.

Het was dat woordje schenken. Ik kan het ook niet helpen dat ik niet bij Voka ben, maar des te meer bij het gemenebest. Zoals iedereen, zoals ook meneer Libeer. De rijkdommen der aarde zijn niet van Voka, maar van ons. Die hoeft niemand ons te schenken. Hard werkende ondernemers mogen al eens wat meer krijgen dan de gemiddelde gemenebester zoals ikzelf. Voor hun durf en hun inzet. Voor wat zij aan bnp voor elkaar helpen te brengen, met de onontbeerlijke inbreng van vele en vele hard werkende werknemers. Dat extraatje is ze gegund. Wij van het gemenebest zijn bereid het hun te schenken. Met plezier, geen dankuwel van doen.

1 januari

Fruit d'un savoir-faire unique, staat er op de fles, les fines bules se dégustent sans modération à toute occasion. Dat mag wel eens herhaald worden, in deze barre tijden van volksgezondheidsobsessie en alcoholcontroles: sans modération. En verder: une bonne raison de faire la fête un peu plus souvent.

Als er dan toch goede voornemens moeten zijn bij een nieuwe jaarkalender, dit lijkt me er een dat het proberen waard is. Feesten, vaker, te pas en te onpas, en bovenal: sans modération.

26 december

Samir heeft olijven meegebracht. Amandelgebakjes. Een zakje ras el hanout. Van mijn gade krijgt hij een kom warme soep mee. Het gaat wat over eten en drinken. Ik ben een moslim, zegt Samir, maar ik lust wel een goed glas wijn nu en dan. Oké het mag eigenlijk niet, maar kijk, ik ben tweeëndertig, en het leven is kort. Hij steekt de straat weer over naar zijn huis aan de overkant. Nog een maand goed doorwerken, heeft hij gezegd, dan is het klaar en kan hij erin. Ik noem hem gemakshalve Sam, als hij er niet bij is. Mijn achternaam moet je niet weten, zegt Sam, die is veel te ingewikkeld. Ik denk: ja ja, Marokkaanse achternamen. Niet als bij ons: Smet, Plets, Peeters. Synaeve. Deleersnyder. Vereenooghe. Van den Keybusch. Van Outryve d'Ydewalle. De Thibault de Boezinghe. Wacht, waar was ik? Op de drempel van mijn voordeur. Ik zwaai nog even voor ik weer binnen ga.

20 december

Onmogelijk er naast te kijken: de dagen zijn zo kort geworden, dat de luttele uurtjes tussen ochtendgloren en avondschemer amper het opstaan uit de slaap nog waard zijn. Beter ware het als iedereen in deze donkere weken gewoon in zijn bed bleef liggen, zijn vetreserves aansprak en verder niemand voor de voeten liep. Dat zou een stuk schelen in afvalproductie, alcoholconsumptie, straatgeweld, geluidsoverlast en nog een hoop andere ongemakken die mensen aanrichten als ze wakker zijn. Zoals ontwortelde dennen te kijk zetten, vuurwerk afsteken en plots tegen iedereen 'beste wensen' zeggen. Wat mij betreft kan er weer opgestaan worden vanaf vijftien februari.

14 december

Dezer dagen kan men op het wereldwijde web een stek aantreffen, waar men zijn adres kan invullen, of dat van iemand anders, en dan krijgt men zijn eigen huis te zien, of dat van iemand anders. Google street view, weet je wel

Echter, er is een meerwaarde. Men krijgt het huis te zien door zes kleine ruitjes, waarachter ook sneeuw naar beneden komt. Ten overvloede is rechts van het raam een den met lichtjes en ballen neergezet, en links een koekoeksklok opgehangen. De muur rond het raam is in dezelfde geest met nostalgisch bloemetjesbehang getooid.

De bezoeker aan de webstek wordt aangemoedigd het adres van een bekende in te tikken, en diens huis-in-de-sneeuw bij wijze van kerstgroet daarheen te sturen.

Dat kan best leuk zijn, maar naar mij hoeft niet. Nu al een hele tijd geleden heb ik mijn woonst uit deze street view laten wissen. Door de zes ruitjes is naast het huis van mijn buurman hooguit een wazige donkere klad te zien. Ik wil liever niet dat volslagen onbekenden aan de overkant van mijn straat dag en nacht naar mijn huis staan te staren, ook niet in de sneeuw.

Wie mijn woning toch zou willen zien, kan gewoon zelf komen kijken. Men mag gerust bij de voordeur aanbellen. In de mate dat men niets komt verkopen, kan men van mij zelfs iets fris te drinken krijgen, of een warme chocomelk. Dat laatste meer in de winter, vanzelfsprekend. 

Onze Taalrubriek

Vandaag: Lelijke woorden

Ooit waren kaka en pipi lelijke woordjes. Je gebruikte ze alleen met de vriendjes en de broertjes of de zusjes, dan nog gniffelend, slecht op je gemak. Papa en mama moesten het niet horen. Later was het kak en pis. Ook nu nog, op rijpe leeftijd, behoedzaam te hanteren. Doseren. Schijt en stront a fortiori. Shit gaat wel, merde, scheisse: een laagje vreemde taal als glijmiddel. Ach wat is het onschuldig allemaal. Fuck en kut, wel wel, kindertaal haast tegenwoordig.

Een woord dat mij tot vandaag shockeert is crapuul. Het c-woord. Ik krijg het met moeite hier opgeschreven. Het uitspreken zul je me niet horen doen. Tuig, schuim, canaille, rapaille, geen probleem.

Voor echt vuile taal moet je elders zijn. Niet op de speelplaats, niet op café of op straat. De echte obsceniteiten zijn zo groot, ze passen niet in één woord. Ze komen in braakstoten van vaak drie woorden tegelijk. Worden vervolgens na de eerste letter afgekapt, vermengen zich dan als het vuil van de straat met eerbare afkortingen als BTW, IVF, KMO.

Nu, ook een woord als bermbom klinkt veel te vrolijk voor wat het is. Maar het heeft toch het fatsoen te zeggen wat het wil zeggen. Dat geldt niet voor IED: een als onschuldig letterwoord vermomde bermbom, zoals je dat van bermbommen kunt verwachten. Zo verpakt kun je de bermbom ook aan tafel ter sprake brengen, bij het gehakt in tomatensaus, ik noem maar iets. Improvised Explosive Device, en mag ik het zout even?

Vandaag is het Amerikaanse Senaatsrapport uit over foltering door de CIA, dat woord kennen we ook. Ik bedoel: CIA. Het woord foltering, dat kennen ze niet bij de CIA, waar men bij het gehakt met tomatensaus tips uitwisselt over nieuwe Enhanced Interrogation Techniques of EIT's. 

Zoals: cold water dousing, dat klinkt nog redelijk braaf. Sleep deprivation. Auditory overload. Men zal er de komende dagen veel over kunnen lezen. Ik raad aan dat men daar ook stopt. Dat wil zeggen, voor het begint te gaan over nog meer onuitspreekbare EIT's. Die woorden wil niemand zien: het is te pijnlijk zich een voorstelling te maken van wat ze zouden kunnen betekenen. Te ondenkbaar. En wie bedenkt dat? Wie doet dat? Voor deze lieden is het c-woord gemaakt.

8 december

'De Nederlander die meer Marokkanen in Nederland wil moet ik nog tegenkomen', zegt Geert Wilders. Het klinkt lekker.

Het betekent ook niets. (De Belg die meer Nederlanders in België wil moet ik nog tegenkomen. De Fransman die meer Belgen in Frankrijk wil moet ik nog tegenkomen. De Venezolaan die meer Luxemburgers in Venezuela wil, enz.)

Dat ging over Wilders' berucht geworden vraag 'Wilt u meer of minder Marokkanen?' op een verkiezingsbijeenkomst in Den Haag vroeger in dit jaar. (De zaal gaf met geestdrift het gewenste antwoord: 'Minder!').

Wat een onzin. 'Wilt u belasting betalen, ja of nee?' (Publiek: Néé!) 'Wilt u trager rijden of rapper?' (Publiek: Rapper!) Het is een straatoude truc. 'Jezus of Barabbas?' (Publiek: Barabbas!)

Je moet er alleen maar op letten dat je de volgorde niet verknalt: 'Wilt u minder Marokkanen of meer?' (Publiek: Méér!)

Als uitsmijter bij zijn verklaring voor de Rijksrecherche, die onderzoekt of hij vervolgd moet worden wegens 'belediging van een groep mensen op grond van ras en aanzetten tot discriminatie en haat', besluit Wilders met een citaat van Martin Luther King. Van wie?

Dat is nu populisme. Makkelijk zat. Adepten op elke straathoek.

2 december

Iemand heeft mijn stad S vol affiches gehangen, waarop staat: 'Het ik-doe-wat-ik-wil gevoel'. Ziedaar, dacht ik, de vigerende tijdsgeest treffend samengevat. Onderaan stond nog iets als Hello bank!, alles tegen de achtergrond van een in witte bruiloftskleren gehuld stel, waar ik pas later van merkte dat ze zich onder water bevonden. Dat was wat ze wilden.

Er wordt heel wat afgebazeld, zou Jelmer van Hoff zeggen uit Jeroen Brouwers' Geheime kamers. Het zou mij niet zoveel kunnen schelen, had ik niet nog later ontdekt dat deze Hellobank een uitwas is van mijn eigen bank, waarmee ik bedoel: de bank aan wie ik de zorg over mijn schaarse liquiditeiten heb toevertrouwd.

Als ik het goed begrepen heb, maar dat wil ik liever niet, is Hellobank de eerste 'mobiele bank'. Het bevalt me niet. Banken horen stabiel te zijn, niet mobiel. Ze moeten gedegenheid uitstralen, niet puberale cool. Verder doen ze er goed aan zich ver te houden van twijfelachtige moraliteit, of in elk geval de schijn te bewaren dat ze dat doen. Het kan best zijn dat mijn bank vuilnisbakken vol geld investeert in wapentuig en toxische chemicaliën, maar tot nu toe had hij tenminste het fatsoen daar discreet over te blijven.

Maar goed. Bij de volgende bankencrisis, die volgens meer dan een geïnformeerde waarnemer niet zo veraf meer kan zijn, gaat mogelijk ook mijn bank naar de haaien, inclusief zijn mobiele aanhangsel. Dat zal dan jammer zijn voor mijn bescheiden spaartegoeden. Anderzijds, als het ik-doe-wat-ik-wil gevoel mee verzuipt, komt er misschien toch nog iets moois van. 

19 november

'Roken werkt zeer verslavend. Begin er niet aan!' Een wijze vermaning. Zelf heb ik het indertijd ook gedaan. Ik was voorbestemd, opgroeiend in een winkel van rookgerief. Op mijn veertiende kreeg ik een doos met honderd Laurens 48 filtersigaretten cadeau. Het was tijd, vonden ze thuis, dat ik eraan begon. En verslavend was het. Het heeft tot voorbij mijn veertigste geduurd voor ik er weer van af was. Dus hou ik nu rokende mensen staande op straat, jong en oud, en ik spreek ze als volgt toe: 'Begin er niet aan!', zeg ik. Maar haast altijd halen ze de schouders op. 'Ja, ja', zeggen ze vermoeid. 'Roken werkt zeer verslavend'. Ze weten het al. Natuurlijk. Het staat in grote letters op het pakje sigaretten dat ze net nog gekocht hebben. Ik zie het tafereel voor me. 'Een pakje rode Bastos', zegt de klant. 'Alstublieft', zegt de sigarettenboer. 'Zes euro dertig cent. En je weet het', voegt hij eraan toe. 'Begin er niet aan!'

18 november

Ik loop door de winkelstraat van S (er zijn nog winkelstraten, maar die zijn niet de winkelstraat van S) en wat zie ik daar in een etalage aan mijn linkerkant, even voor de markt? Wij wensen u een mooi 2015. De wanhoop van de middenstanders! De radeloosheid! De vertwijfeling! Koop uw kolen in de zomer, was het vroeger, dat was tenminste een goede raad.

Een mooi 2015, op 18 november? De pompoenen zijn amper binnen. Het is tijd nu voor Sinterklaas. Een beproefd stuk buitenaards theater, waar de laatste jaren een nieuw bedrijf aan is toegevoegd: ruzie over de correctheid of anderszins van Zwarte Piet. Zo mogen ook de kranten nog wat aan de Sint verdienen.

Wat moet ik daar van denken, van die Piet? Mag hij Zwart zijn of niet? Eerlijk gezegd, ik vond van wel. Maar als ook Het Laatste Nieuws een stukje heeft waarin Hilde Sabbe aanraadt het Pietgebeuren eens 'tegen het licht te houden', tja. 

En zo kan ik niet meer op mijn gemak eens door de winkelstraat van S lopen, zonder mezelf te kwellen met allerlei dilemma's. Mogen dik gebuisde eerstejaarsstudenten hun jaar overdoen of niet? Moeten tweeverdieners nog kindergeld krijgen of niet? Kunstenaars subsidie, of niet? Moet het leger nieuwe jets kopen of niet?

Moet die Singender Neonazi - naar het schijnt stichtend lid van het Verein zur Rehabilitierung der wegen Bestreitens des Holocaust Verfolgten - nu kunnen optreden in het museumtheater van mijn stad (op 6 december nota bene), of niet? Nu dat laatste is makkelijk: niet. Zo'n bruinzwarte piet willen we niet.